slideshow 1 slideshow 2 slideshow 3

Türkiye'deki tüm yunus parklarının kapatılması için bir imza da siz verin.

"Yunus Terapisi: Daha Çok Yanlış Bilgi ve Daha Çok Yanlış ÇıkarımDevamı

Türkiye'den ve dünyadan esaret görüntüleri, eylemler: Video Arşivi

Mors Esareti

Fotoğraf/Photo: National Geographic fotoğrafçısı Paul Nicklen/Getty Images

(National Geographic photographer Paul Nicklen/Getty Images)

(İstanbul'daki bir gösteri merkezinde tutulan morsun fotoğrafları için tıklayınız)

MORS (WALRUS - Odobenus rosmarus)

Dişlerin sökülmesi ve mors dişi ticareti

  • Bilimsel adında yer alan Odobenus, Latince’de “dişleri üzerinde yürüyen” – "toothwalker" anlamına gelir. 
  • Havuzlarda gösteri yaptırılan esaret altındaki birçok gösteri morsunun dişleri yoktur. Ya kısacık kesilmiş ya da tamamen çekilmiştir. Bu korkunç operasyonun görünürdeki nedeni, Türkiye’deki işletmecilerin de savunduğu gibi, “çürüyen, apse yapan dişlerin sökülmesidir”. Gerçek nedeni ise; aynı havuzda/kafeste tutuldukları diğer hayvanlara, eğitmenlerine ve kendileriyle fotoğraf çektiren çocuklara/ziyaretçilere fiziksel zarar vermemeleri, havuzlardaki sert zeminde dişlerini daha fazla incitmemeleri ve hayvan tüccarlarını daha fazla maddi zarara uğratmamaları içindir. 
  • Konuyla ilgili bir mors eğitmeninin anekdotunda, agresif davranışlar gösteren genç morsun, eğitmenlerin güvenliğini riske attığı, bir süre sonra da dişlerindeki enfeksiyonun tespit edilerek daha fazla diş kaybına neden olmamak amacıyla dişlerin yerinden çıkarıldığı anlatılıyor: Hormones surged and adolescence blossomed. E.T.’s trainers stopped entering the exhibit to work with him. His unpredictable aggression simply made it too great a risk to the keepers’ safety. (…) As a young walrus, E.T. had to have his tusks removed because they became badly infected. We were determined to prevent any further tooth loss, and so dental hygiene became a part of his routine.” 
  • Doğada, dişleri zarar görmüş bir mors, sosyal itaate ve ölüme mahkum demektir. Genellikle 1 metreye ve 5.5 kg’ya varabilen dişler, buzlara tırmanmak, kendilerini kutup ayıları gibi yabani hayvanlardan ve diğer morslardan korumak için kullanılır
  • Ne yazık ki mors dişleri (İngilizce’de “tusk” olarak geçer), dünyada fil dişinden sonra en çok ticareti yapılan organdır. Avrupa’dan İskandinavya’ya ve Rusya’ya kadar en önemli ticari meta konumundadır. Mors dişi avı için gerekli yasal izin, bugün tüm dünyada sınırlandırılmışsa da Alaska yerlilerine kısıtlı miktarda izin verilmiştir. Fakat avcılık hala yaygın bir şekilde sürmektedir. Özellikle de Rusya sularında. 
  • Morslar, Uluslararası CITES sözleşmesinin EK 3 bölümünde, ticareti ve avı sınırlandırılmış türler listesindedir; aynı zamanda uluslararası Bern Sözleşmesi'nin Ek II Listesi'nde mutlaka korunması gereken türler arasında, yakalanması, alıkonması ve ticareti yasak türlerdendir.    

Fotoğraf/Photo: National Geographic fotoğrafçısı Paul Nicklen (National Geographic photographer Paul Nicklen)

Annesiz kalan yavrular

  • Doğada annesiz kalan yavruların büyük bölümü, bugün tüm dünyada yasak olan mors dişi ticareti ve derisi nedeniyle avlanan erişkinlerin ölümleri sonucu öksüz kalırlar. Dünyada ve Türkiye'deki yunus gösteri merkezlerinin, bazı haberlerde veya basın bildirilerinde belirttikleri gibi doğada “bir şekilde annesiz kalan yavrulara” denk gelme olasılığı neyle bağlanabilir? Kuzey yarımkürede, buz denizinde gezintiye çıkmış dolphinarium yetkilileri olabilir mi? Olabilirse bu bölgelerde ne işi vardır? Bazı envanterlerde de görüldüğü üzere, öksüz kalan yavruların bir bölümü, avcılar tarafından deniz parklarına veya hayvanat bahçelerine satılıyor olabilir mi? Yoksa birçok yunus gösteri merkezi aynı yalan arkasına mı sığınıyor? Bilinmez ama yine ABD ordusunun savaşlarda kullandığı deniz aslanlarını ve fokları "eğiten" bir kişinin anekdotuna bakılırsa, Alaska'da sondaj sahasında çalışan bir işçi, annesiz bir yavru buluyor ve mors, bir çırpıda hayvanat bahçesine taşınıyor ve orada şaşalı gösterilerle üzeri örtülen esaret hayatı başlıyor: “When he first arrived at the zoo, E.T. was just a pup. A worker on an oilrig in Prudhoe Bay, Alaska had found him on the ice, orphaned and emaciated” 
  • Bu haliyle diğer deniz memelileri gibi morsların da doğal yaşam ortamına aykırı bir ticarethanede, beton zeminde ve kafesler ardında gösteri yapmaya zorlanacağına, evrimin gerektirdiği gibi, başka nedenlerle annesiz kalan yavrularda olduğu gibi, hayatına doğal yaşam ortamında devam etmesi gerekir. Bu yavrular doğada, tıpkı diğer canlılar gibi, açlıktan ve hastalıktan ölebilir. Bu da, insan müdahalesinden uzak doğal döngünün kendisidir.
  • Üstelik bilimsel verilere göre doğada “annesiz kalan yavruların” bazıları, çevredeki diğer anneler tarafından sahiplenilebilmektedir. Biyologların ve araştırmacıların verileri bu yöndedir. 
  • Annesiz kalan bir morsu doğadan alıp “eğitmek”, evcilleştirmeye çalışmak ve onu bir köleye dönüştürmek, yine yunus parkı işletmecilerinin belirttiği gibi “hayvan kurtarmak” veya onu “yaşatmak” demek değildir. Tıpkı, basın açıklamalarında "kurtarıldığı iddia edilen" ve aşağıda fotoğrafları yer alan İstanbul'daki mors Sarah gibi.

İstanbul'da esaret altında tutulan Sarah'dan "dişsiz" haliyle mikrofona "şarkı söylemesi" istenirken (Fotoğraf: Yunuslara Özgürlük Platformu, 2011)

Bu fotoğraflarda görülen Sarah’nın da adının geçtiği, parklarda gösteri yapmaya zorlanan, esaret altında tutulan morsların dünya çapındaki listesi için bu siteye de göz atabilirsiniz.

İstanbul'da esaret altında tutulan Sarah, gösteri sonrası okyanustan çok uzaktaki "yuvasına", kafesine doğru yol alıyor (Fotoğraf: Yunuslara Özgürlük Platformu, 2011).

Doğal ortamında bir mors ve müzik aleti çalması için "eğitilen" mors Sarah (Fotoğraf: Yunuslara Özgürlük Platformu, 2011).



Yunuslara Özgürlük Platformu, 2011

 
 

Sitemizdeki yazı, görsel ve haberlerin her hakkı saklıdır. İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılamaz.
Siz de katılın! drupal-love-right.png
Siz de katılın! drupal-love-LEFT.png